Pepers worden niet rood in september: wat nog kan en wat niet

Eind september. De plant hangt vol, alles is groen, en het weerbericht heeft het over frisse nachten. Je kijkt er elke ochtend naar alsof dat helpt.

Het helpt niet. Maar er kan nog meer dan je denkt, zolang je weet welke vruchten nog een kans maken en welke niet.

Zelf laat ik mijn pepers hun gang gaan: wat rijpt, rijpt. Wat eind september nog groen hangt, pluk ik zodra er een eerste blos op komt. Ik leg die pepers met het kroontje er nog aan tussen krantenpapier, soms met een banaan erbij. Zo haal ik er het meeste uit.

Rijpen is rekenwerk

Hoe kouder, hoe trager een peper rijpt. Voor één annuumras ziet dat er zo uit, van open bloem tot donkerrode vrucht:

In Asse, naast Zellik, is het in september gemiddeld 15,1 °C en in oktober 11,3 °C. Een bloem die half september buiten opengaat, zit dus in het onderste rijtje van die tabel, en daarna komt een oktober die nog kouder is. Onder 15 °C gaan groei, bloei en vruchtzetting verder achteruit. Die bloem haalt het niet.

Een peper die al op volle grootte hangt, staat er heel anders voor. Die heeft alleen nog de laatste kolom nodig: ruim twee weken bij 15 °C, een week bij 25 °C. Dat verschil kun je overbruggen, want 20 à 25 °C heb je binnen gratis.

Een chinense of een dikke paprika heeft andere getallen, maar de richting is dezelfde: hoe kouder, hoe trager.

De nachten zijn het probleem

Een zonnige septembermiddag voelt als zomer. De plant ziet het anders. Pepers kunnen een nacht van ongeveer 12 °C aan en groeien beter boven 15 °C. In Asse zakt het 's nachts gemiddeld naar 10,0 °C in september en 7,2 °C in oktober. Gemiddeld: een flink deel van de nachten is kouder.

Nieuwe bloemen zetten dan slecht vrucht. Amerikaanse voorlichters leggen de grens voor bloemval bij nachten onder 15,5 °C. Een gemiddelde Belgische julinacht haalt dat al niet, en toch dragen pepers hier vrucht. Het is dus eerder een glijdende schaal dan een knop. Alleen zit je in september helemaal onderaan.

En wat bij koude nachten toch blijft hangen, valt vaak tegen. Bij nachten van gemiddeld 13 °C maken paprika's meer zaadloze vruchten dan bij 20 °C, vermoedelijk omdat het stuifmeel het niet meer doet. Zo'n vrucht zonder zaad blijft doorgaans klein en groeit scheef.

Late bloemen weg: logisch, niet bewezen

Veel kwekers knippen vanaf half september de nieuwe bloemen en de kleinste vruchtjes weg, zodat de plant zijn energie in de grote pepers steekt. Klinkt redelijk. Of de rest daardoor echt sneller rijpt, is niet bewezen.

Wat wel vaststaat: vruchten op één plant concurreren om dezelfde suikers. Bij paprika doen groeiende vruchten de bloemen op de volgende knopen afvallen, en er valt meer af naarmate de plant minder licht krijgt. In oktober krijgt een plant weinig licht. Een bloem die toch niets meer wordt, eet mee.

Weghalen kost dus niets en kan helpen. Verwacht er geen wonderen van.

Binnenhalen

Staat je peper in een pot, dan is de beslissing snel genomen: zet hem tegen het einde van het seizoen binnen, zodat de laatste vruchten nog kunnen afrijpen. Een koele kamer is al beter dan buiten, een warme nog beter. Kijk eerst onder de bladeren: bladluis en spint reizen graag mee naar binnen.

Staat hij in volle grond, dan wordt het drastischer. Trek vlak voor de vorst de hele plant uit en hang hem ondersteboven op een warmere plek, zoals een garage, zodat de vruchten verder rijpen. Die garage moet dan wel echt warmer zijn dan buiten. Onder 7 °C lopen paprika's koudeschade op (zie verder), en dan heb je gewoon de vorst naar binnen gehaald.

Wacht niet op de eerste vorst. Die valt in Asse gemiddeld rond 9 november, maar de groeiperiode, de dagen met een gemiddelde van minstens 10 °C, eindigt er al op 7 oktober. Wie op de vorst wacht, laat de vruchten een maand hangen in temperaturen waarbij rijpen tergend traag gaat.

Geplukt narijpen: alleen met een blos

Hier spreekt het internet zichzelf het vaakst tegen. De ene zegt dat pepers na het plukken niet meer rijpen, de andere legt ze naast een banaan.

Bij paprika is het antwoord helder. Pluk je een vrucht op het moment dat hij begint te kleuren, dan rijpt hij gewoon verder tot donkerrood, in 28 dagen bij 22 à 23 °C. Een volledig groen geplukte vrucht rijpt maar half af. Ethyleen, het rijpingsgas dat een banaan afgeeft, zet een groene paprika niet aan tot rijpen.

Bij een andere soort loopt het anders. Grote groene vruchten van Capsicum frutescens kleuren na het plukken wel door bij 25 °C, en sneller met een ethyleenbron erbij. Rijpen verschilt van soort tot soort.

Wat je daarmee doet:

• Een vrucht met een eerste streep kleur: plukken en binnen laten rijpen op kamertemperatuur. Dat werkt.
• Een volgroeide groene vrucht: kan lukken, afhankelijk van de soort. Een banaan erbij helpt misschien bij sommige soorten, bij paprika niet.
• Een klein groen vruchtje: groen gebruiken of opgeven.

Niet in de groentelade

Groene pepers in de koelkast leggen tot ze rijp zijn, werkt niet. Paprika's lopen koudeschade op onder 7 °C: putjes in de schil, een bruine kelk, schimmel. Wie wil dat ze verder kleuren, legt ze warm.

Wie ze groen wil gebruiken, kan ze drogen of fermenteren; hoe dat gaat, staat in pepers drogen, roken en fermenteren.

Volgend seizoen

Een plant die eind september nog vol groene vruchten hangt, had meer weken nodig dan hij kreeg. Die weken win je in het voorjaar terug, niet in oktober. Voor de trage soorten staat de rekensom in wanneer je superhots zaait. En wie de plant niet wil opgeven: een peper kan binnen overwinteren en volgend jaar met een voorsprong beginnen, zie pepers overwinteren.