Peperplant laat bloemen vallen, maar geen pepers? Te koud, te heet of normaal

Het begint met een geel steeltje. De bloem ziet er nog prima uit, maar het stukje steel eronder verkleurt, en bij de minste aanraking ligt ze op de grond. De dag erna nog twee.

Dat ziet er dramatisch uit. Vaak is het dat niet.

Een deel hoort erbij

Een peperplant maakt niet van elke bloem een peper, en dat is ook niet de bedoeling. Vruchten die al aan de plant groeien, doen de bloemen op de volgende knopen afvallen. Hoe sneller die vruchten groeien, hoe meer bloemen er sneuvelen. Paprikatelers kennen het gevolg: weken met veel rijpe vruchten wisselen af met weken waarin er bijna niets te plukken valt.

Hangt je plant vol groeiende pepers en vallen de nieuwe bloemen af, dan is hij dus aan het rekenen, niet aan het sterven. Oogst wat rijp is: regelmatig plukken zet de plant aan om te blijven bloeien en vrucht te zetten.

Bloemen zijn het gevoeligst voor afvallen in de eerste week nadat ze opengaan. Wat in die week tegenzit, zie je snel.

Te heet: de klap viel twee weken geleden

Bij tomaten zit het venijn in de timing. Tomaten die overdag 32 °C en 's nachts 26 °C kregen, zetten geen enkele vrucht, tenzij ze meer dan vijf dagen vóór de bloei afkoeling kregen. Bij 28/22 °C lukte het wel. Het gevoeligste moment ligt 7 tot 15 dagen vóór de bloem opengaat. Dan wordt het stuifmeel gevormd, en hitte verstoort dat: minder stuifmeelkorrels per bloem, en minder levend stuifmeel.

Vertaald naar je balkon: de bloemen die vandaag afvallen, kregen hun klap tijdens de hitte van anderhalve week geleden. Nu schaduw geven verandert niets aan die bloemen. Wel aan de bloemen van over twee weken.

Ook korte hitte telt. Een tomaat die normaal op 18 °C groeit en één tot vier dagen 30 °C krijgt, zet nog even veel vruchten, maar met minder zaad, en ze blijven kleiner. Bij 34 °C zetten ook minder bloemen vrucht.

Bij pepers neemt de vruchtzetting af boven 30 °C, volgens de RHS. Amerikaanse voorlichters leggen de grens bij nachten boven 24 °C of dagen boven 35 °C.

Buiten haal je dat in België niet vaak. Asse telt gemiddeld 7,3 tropische dagen per jaar, dagen van 30 °C of meer. Onder glas ligt dat anders: een serre, een veranda of een raam op het zuiden kan op een zonnige dag een pak warmer worden dan buiten. Zet in een tomatenserre de ramen dus regelmatig open, ook om bestuivers binnen te laten.

Te koud, en hier klopt het Amerikaanse advies niet

Zoek op blossom drop en je leest overal dat pepers bloemen laten vallen bij nachten onder 15,5 °C. Voor tomaten ligt die grens volgens hetzelfde advies op bijna 13 °C.

In Asse zakt het 's nachts gemiddeld naar 11,3 °C in juni, 13,3 °C in juli, 12,8 °C in augustus en 10,0 °C in september. Volgens die drempel zou een peper in België buiten nooit vrucht zetten. Dat doet hij wel.

Zo'n grens is dus geen schakelaar maar een helling: hoe kouder de nachten, hoe meer bloemen het niet halen. Ze is geschreven voor zomers waarin 15 °C 's nachts koud is. Bij ons is dat een goede nacht. De RHS, uit een klimaat dat op het onze lijkt, houdt het ruimer: pepers kunnen een nacht van ongeveer 12 °C aan, maar groeien beter boven 15 °C.

Wat koude nachten wél doen, is subtieler dan afvallen. Bij nachten van gemiddeld 13 °C maken paprika's meer vruchten zonder zaad dan bij 20 °C, bij elk ras, waarschijnlijk omdat het stuifmeel het niet meer doet. Zulke vruchten blijven kleiner en groeien vaak scheef. Bij tomaten geven vier tot acht dagen op 14 °C, in plaats van 18 °C, minder vruchtzetting en waarschijnlijk ook kleinere vruchten.

Een klein, scheef pepertje zonder zaad in juni vertelt je dus hetzelfde als een afgevallen bloem. Het werd te koud toen het ertoe deed.

Pepers buiten dragen meestal pas in augustus vrucht, in de serre al vanaf midzomer. Wie in mei of september bloemen ziet vallen op een plant buiten, ziet vooral het Belgische klimaat. Wat er in het najaar nog uit die late bloemen komt, lees je in pepers die in september niet willen rijpen.

Droog, nat en te veel stikstof

Bloemknoppen van pepers kunnen afvallen als de plant te droog staat. Langdurig te droge of te natte grond geeft bij tomaat, peper en boon een slechte vruchtzetting, en te veel stikstof ook.

Stikstof is de verraderlijke. Een plant die er te veel van krijgt, ziet er weelderig en gezond uit. Dat het misloopt, merk je pas als je de vruchten telt.

Onregelmatig water geven kost bij tomaten dubbel. Dezelfde droge middag die bloemen doet vallen, kan twee weken later neusrot opleveren.

Te weinig licht

Hoe minder suiker een plant kan maken, hoe meer bloemen en vruchtjes er afvallen, en dat loopt recht evenredig. Of dat nu komt door schaduw, door planten dichter op elkaar of door weggeknipte bladeren, maakt niet uit. Licht wordt suiker, en een bloem is voor de plant een investering. Minder suiker, minder investeringen.

Dat verklaart waarom een peper die je in oktober binnenzet, nog volop kan bloeien en toch nauwelijks iets zet. Geen ziekte, geen fout van jou. In oktober schijnt de zon in Asse gemiddeld 3,8 uur per dag, in november 2,3 uur, en een raam haalt daar nog iets af.

Stuifmeel dat niet loskomt

Een tomatenbloem bestuift zichzelf, maar het stuifmeel moet wel vrijkomen. Buiten doen wind en insecten dat ongemerkt. Binnen of in een gesloten serre gebeurt het minder. Tik of schud de bloemen licht als ze helemaal open zijn, en besproei ze eventueel met water. Hoe je dat binnen en op een balkon het best aanpakt, is een onderwerp op zich.

Wat je ziet, en wat je doet

Oorzaken stapelen zich ook op. Een serre in juli is warm en droog, een vensterbank in oktober is donker en windstil.

In potten op mijn terras lukken grote tomaten en paprika's mij nog niet echt: die vragen betere omstandigheden dan ik daar kan bieden. Pepers en kerstomaatjes wel. Die produceren bakken vol.